Wednesday, January 30, 2019

FLIUCH 2


Cliceáil ar íomhá ar bith le leagan níos mó a fháil

Tá sé fliuch arís agus mé Fliuch báite cheana féin. Drúcht na maighdine, gan amhras.

An tarna eagrán den ghreann-iris-aonlámhach seo ar fáil faoi dheireadh, .

Agus níl trácht ná tuairisc ann ar Pheig bhocht. Farasbarr gnéis aici sa chéad eagrán agus í á tachtadh "ag iarraidh a theanga a lúbadh mórthimpeall séimhiú".

De réir Tuairisc.ie, ní raibh baint ar bith ag Conradh na Gaeilge leis an iris ainneoin a logo siúd do Bhliain na Gaeilge ar chlúdach na h-irise.

Mór an trua. Tá sé am don Chonradh "to get their finger out" (mar a deirtear sa Sacs-Bhéarla) agus tacaíocht a thabhairt don uile ghné de shaol na Gaeilge, agus an litríocht aonlámhach san áireamh. Duais spesialta san Oireachtas bfhéidir?



Tá mír comheasa teanga san eagrán seo agus Buntús Ultaise faoi bhun acu. Thuigfeadh an tAthair Colmán an cur chuige seo go maith.

Caithfidh mé a admháil, áfach, gur thuig mé an Ultais gan aon nod ón Ghaeilge. N'fheadar conus san?



Agus Brexit, nó "bain díot do ghúna, Úna" mar a thugaimís air sna sean laethanta agus muid ag iarraidh an dá chíoch a fhreastail.



Ar scáth a chéile a mhaireann na daoine agus léiriú breá é an léaráid seo ar chroí-lár na gluaiseachta aonlámhaigh.

Os rud é nach mian liom mo lucht léite a ghríosadh go hiomarcach níl mé chun a thuilleadh íomhánna gáirsiúla a thabhairt díbh. Ach má thagann sibh ar ionad iargúlta cuí, téigí ag léamh an iris gháirsiúl Ghaeilge seo.

Is fiú an tairbhe an trioblóid.

An chéad eagrán



Thursday, December 20, 2018

AODH - Oíche Ómóis


D'eagraigh Aontas na Scríobhnóirí, i gcomhar le hAisteoirí Bulfins, oíche ómóis d'Aodh Ó Domhnaill in Áras na Scríobhnóirí (Writers' Centre) i gCearnóg Pharnell ar 26/11/2018. Cailleadh Aodh ar 24/1/2018.

Bhí clár suimiúil leagtha amach ina raibh mé féin fiú páirteach ann.

Bhí an béim go mór ar shaothar Aoidh agus giotaí filíochta, drámaíochta agus ceoil leis fhéin á gcur i láthair. Bhí comhrá beirte aige ar an scáileán mór agus é féin le feiceáil ann. Bhuaigh an comhrá seo duais ar an Oireachtas le déanaí. Chuir Bulfins comhrá beirte eile dá chuid i láthair a bhain le dúnmharú agus le córas uathghuthánach an Garda Síochána. Níorbh PULSE go dtí é.



Cantóirí Bulfins

Chuir Cantóirí Bulfins tús breá bríomhar leis an oíche. Iad eagraithe ag Aoileann Ní Chonchubhair. Léi bhí Gearóid Ó Mórdha, Emer Ní Mhealóid, Louise Fox agus Aoife Glacken Ní Riain.








Mike Donoghue

Bhí Mike i mbun fuaime, mar a bhí agus muid tráth sa Ghearmáin le dráma Aoidh, Mac A'Stanley.



Lisa de Jong

'Sí Lisa oifigeach cumarsáide agus imeachtaí Áras na Scríobhnóirí, agus í anseo ag plé le "cúrsaí tís" - céard a dheinfeá dá raghadh an áit trí thine, agus mar sin de.



Celia de Fréine

Tá Celia ina Cathaoirleach ar Aontas na Scríobhnóirí. Agus í ag labhairt ar son an Aontais, mhol sí saol agus saothair Aoidh agus chuir sí fáilte fial roimh an mhórthinreamh.



Lelia Ní Chinnéide

Bhí Lelia ina Bean an Tí agus choinnigh sí cúrsaí na hoíche ag gluaiseacht ar aghaidh mar ba chóir.



Pádraig Ó Snodaigh

Mhol Pádraig féithe ildánacha Aoidh. Eisean, agus an comhlucht Coiscéim aige, a d'fhoilsigh na trí imleabhair fhilíochta ag Aodh.





Áine Ní Ghloinn

B'iad Áine agus Seán Ó Broin a d'eagraigh an oíche thar ceann Aontas na Scríobhnóirí.



Sinéad Ní Uallacháin

Dúirt Sinéad an píosa filíochta álainn sin ag Aodh Mo Bheirt ar Altram.




Café ar Ais - dreas drámaíochta le hAisteoirí Bulfins. .

Fidelma Ní Ghallchóir a léirigh. Ag aisteoireacht bhí Fidelma, Seán Ó Broin, Justin, Aoileann, Emer agus Elaine








Gearóid Ó Mordha

Gearóid ag glacadh sosa agus é ag dianmhachnamh.


Lelia ag cur síos ar Na hUaisle an grúpa ceoil ag Aodh. Bhuadar duais an Oireachtais in 1971 agus leanadar orthu ag canadh amhráin agóide ar feadh roinnt blianta ina dhiaidh sin.



Pól Ó Duibhir & Colm Mac Séalaigh
Grianghraf: Niall Ó Domhnaill

Chan Colm agus Pól amhrán agóide de chuid Aoidh faoi thruailliú na timpeallachta. 1984 an teideal abhi air.



Comhrá beirte De Vilde Atlantic Vay a bhuaigh duais an Oireachtais le déanaí. Taispeánadh ar an scáileán mór é agus Aodh, a scrí agus a ghlac páirt ann, ar thaobh na láimhe clé anseo.









Tadhg Ó Conchubhair & Mícheál Ó Gruagáin

Comhrá beirte de chuid Aoidh á aithris ag Tadhg agus Micheál. Tadhg ag iarraidh tuarascáil faoi dhúnmharú a chur isteach chuig na Gardaí ar an dteileafón ach an uathchóras sain-sínte ag cur bac air. Más murdar simplí é, brúigh uimhir a haon. Má tá fuil le feiscint brúigh uimhir a dó. Más tú an dúnmhairtheoir brúigh uimhir a trí. Agus mar sin de.









Grianghraf: Niall Ó Domhnaill

Pól agus Colm arís, an t-am seo le EEC.



Cantóírí

An mhír dheiridh, na Cantóirí arís.








AGUISÍN


Luaigh Pól é agus EEC á chur i láthair aige. An lá a dháil Aodh amach fuiscithe te don scuaine leasmuigh den Bhanc Ceannais. Niorbh Euro go dtí é.



Leagan dáiríre d'Aodh leasmuigh dá theach ar an gCarraig Dhubh.



Leagan neamhfhoirmeálta i Ráth Eannaigh.



An cantóir óg agóide ar RTÉ Óró ag canadh Teanga na nGael.



Léiritheoir Mac A'Stanley ag glacadh fag faoin aer i Mulheim na Gearmáine.


Seo ceann de na píosaí scríobhneoireachta is déanaí a scrí Aodh: Agallamh le Muintir Bulfin in COMHAR Márta 2017. (le caoinchead na hIrise tá súil agam!)

Na hAmhráin

1984: Físeán le Colm & Pól ag canadh 1984 ag an oíche ómóis. Na focail anseo.

EEC: Na hUaisle ag canadh EEC in 1971 (Aodh, Nora agus Doiminic). Na focail anseo.

Teanga na nGael: Nora le Pól agus Ken sa Damer. Na focail anseo.

An Clár Raidió

In 1971 bhuaigh Na hUaisle duais an Oireachtais do ghrúpa ceoil le h-amhrán darbh teideal An Banbh.

An bhliain chéanna bhuaigh mé féin an comórtas do chlár raidió. Séard abhí sa chlár ná comparáid idir amhránaíocht agóide in Éirinn agus sa Bhreatain Bhig ag an am, á cur i láthair ag Nóra Ní Dhomhnaill.

Ghlacas Na hUaisle mar shampla den a raibh ar siúl sa tír seo, agus, inste na fírinne, b'iad siúd amháin abhí i mbun amhránaíocht agóide ar bith anseo agus é sin as Gaeilge. Sa Bhreatain Bhig bhí roinnt daoine ina bhun mar abhí Dafydd Iwan, Huw Jones agus Meic Stevens.

Tig leat an clár iomlán a chloisint anseo [26 nóméad] agus an mhír ar leith as an gclár, ina gcuireann Nóra Ní Dhomhnaill agallamh ar Aodh faoin na cúrsaí seo, a chloisint anseo [3 nóméad].

Insan agallamh san, luann Aodh go raibh ar an grúpa cúrsaí agóide a sheachaint agus iad ag canadhh ar RTÉ. B'shin i 1971. Níorbh ionann don scéal cúpla bliain níos déanaí nuair abhí an grúpa páirteach sa tsraith ÓRÓ ar RTÉ. Do b'é Liam Ó Murchú, Dia go deo leis, abhí i gceannas ar an gclár sin agus chuir sé fáilte fial roimh an agóid, ní hamháin i gcás ÓRÓ ach in mórán craoltaí ina dhiaidh sin.


Mír bhlaig faoi chreimeadh Aoidh in Mount Jerome


Tuesday, December 04, 2018

PORTRÁIDÍ


Ochtar nua in 2018
Cliceáil ar íomhá ar bith le leagan níos mó a fháil

Tionscnamh iontach isea Portráidí agus é ann le roinnt bliain anois. Tá gach eolas faoi le fáil ar an idirlin maraon leis na portráidí féin.

Mar a deir Liam Mac Amhlaigh, Eagarthóir Portráidí,
Anuas ar phortráid agus ar bheathaisnéis de 107 de na beoscríbhneoirí a shaothraigh i nGaeilge faoi 2013 i gCéim 1 den togra, agus ábhar sa bhreis ar an láithreán gréasáin seo, cuirfear baisceanna eile phortráidí leis seo go bliantúil i gCéim 2. Is chun treise na litríochta an tionscadal leanúnach comhpháirtíochta atá bunaithe idir Foras na Gaeilge agus COMHAR leis na spriocanna seo a bhaint amach. Tá sé dhuine dhéag eile nua anois sa chartlann, agus leis an bhfochnuasach de phortráidí Bhord na Gaeilge ó 1980í curtha isteach sa chartlann againn freisin, tógtar chomh fada le 136 scríbhneoir muid, le fáil ar an dara portráid i rogha áirithe iontrálacha.


Cormac Breathnach

Chuir Cormac fáilte romhainn chuig Foras na Gaeilge agus an bhfoirgneamh nua slachtmhar acu i Sráid Amiens.



Pól Ó Gallchóir

Mhínigh Pól, atá ina Chathaoirleach ar an bhForas, céard abhí i gceist leis an oíche féin. 'Sé sin ochtar breise a chur leis an gcnuasach i mbliana agus ochtar breise fós a fhógairt do 2019.



Mhol sé an tionscnamh agus chuir sé i láthair an ceathrar den ochtar nua abhí ann ar an oíche. Bhron sé cóip dá bportráid féin ar gach duine acu.



Póilín Ní Chiaráin



Tadhg Mac Dhonnagáin



Cathal Ó Háinle



Pádraic Breathnach



Liam Ó Muirthile

Luaigh sé freisin an cnuasach portráidí a rinne Bill Doyle do Bhord na Gailge atá anois á chur leis an mbailiúchán. Bhí sampla de Liam Ó Muirithe (thuas) agus Aodh Ó Domhnaill (thíos ag a' bun) le feiceáil ar an scáileán.



Labhair Padraic ar a son siúd de na scríobhnóirí ar glacadh leo i mbliana. Thug sé cuntas gearr grinn ar a shaol scríobhnóireachta féin.



Bhí sé suimiúil go raibh Póilín san ochtar i mbliana. Dúirt sí gurbh onóir é seo nach raibh sí ag súil leis toisc gurbh iad scríobhnóirí "cruthaitheacha" ar fad iad an dream portráidí go nuige seo.



Bhuel is breá liom féin í a fheiceáil ina measc. Tig leis an iriseoireacht a bheith ina ghairm chruthaitheach leis.



Seán Ó Mainínn

Agus Seán ag labhairt ar son na grianghrafadóirí.



Liam Mac Amhlaigh

Thug Liam cuntas cuimsitheach ar an dtionscnamh agus luaigh sé ochtar na bliana seo maraon leo siúd atá le teacht in 2019.
Is iad na scríbhneoirí Pádraigín Riggs, Cathal Ó Háinle, Póilín Ní Chiaráin, Pádraic Breathnach, Doireann Ní Ghríofa, Ruairí Ó hUiginn, Siobhán Parkinson agus Tadhg Mac Dhonnagáin (portráidí 2018). Alex Hijmans, Catherine Foley, Derry O’Sullivan, Liam P. Ó Murchú, Máire Zepf, Pádraig Ó Baoighill, Réaltán Ní Leannáin agus Úna Nic Éinrí a fógraíodh do phortráidí 2019


Agus seo arís an ceathrar abhí i láthair as ochtar na bliana seo.



Réaltán Ní Leannáin

Tá sé thar a bheith suimiúil go bhfuil Réaltán ar liosta 2019 mar is blagaire ise agus tá sé soiléir go bhfuil an brí le scríobhnóir á lealthnú agus í féin agus Póilín a bheith san áireamh.



Éadaoin Ní Mhaicín agus Conor Leavy

B'iad Éadaoin agus Conor a sholáithrigh an-cheol dúinn i rith na hoíche.



Daoine abhí i láthair






Anna Davitt



Bill Donoghue



Paula Ní Shlatarra



Celia de Fréine & Lelia Ní Chinnéide



? & Orna Ní Choileáin



Orna Ní Choileáin



Mé Féin le Paula
Grianghraf: Seán Ó Mainnín




Bill Doyle

Tá cáil ar Bill Doyle mar ghriangrafadóir agus réimse leathan ábhar glactha aige. Ach is iad a chuid portráidí a ghlac sé do Bhord na Gaeilge atá i gceist anseo. Tá siad á gcur leis an gcnuasach - cuid acu ag breith daoine nua leo, cuid mar dhara ghrianghraf de dhaoine atá ann cheana.



Aodh Ó Domhnaill le Bill Doyle

Seo an dara ghrianghraf d'Aodh Ó Domhnaill. (Tá sé sa chnuasach cheana féin i ngrianghraf de chuid Máire Uí Mhaicín.) Agus nach ait an portráid é.

Tá a fhios againn go raibh féith an ghrinn dhuibh in Aodh agus is grianghraf é seo as sraith a ghlac Bill mar léiriú ar dhán Aoidh dár teideal "Tomadh Gotach" san imleabhar filíochta "Feic" aige.



Seo an ceann a ghabhann le Tomadh Gotach in FEIC



Tig leat breathnú ar na portráidí ar fad anseo.

Agus ar ghrianghrafanna Sheán Uí Mhainnín de sheoladh 2018 anseo.